Bijgewerkt op: 26 mei 2023
Publicatie: 25 mei 2023
Ontwerpen voor de zorgsector
Welke cliënten gebruiken de ruimte? Wat doen ze, waar houden ze van en waar moeten wij rekening mee houden? Allemaal vragen die worden gesteld wanneer er ontworpen wordt voor een zorgproject. Het is een kwestie van de juiste balans zoeken tussen functionaliteit, comfort, flexibiliteit en esthetiek.
Marloes Özkan, ontwerper bij Kato met al vele zorgprojecten op haar naam, vertelt je hier graag meer over.
Vertel eens wat meer over de zorgsector op het gebied van interieur?
De zorgsector is geen fluitje van een cent als het aankomt op inrichting. Als je je begeeft in de zorgsector, moet je rekening houden met degenen die verzorgd worden en degenen die de ruimtes, spullen en meubels gebruiken. Op basis daarvan ga je nadenken: wat is handig en wat is verstandig? Je moet goed kijken naar de functie van elke ruimte.
Bijvoorbeeld, als je een kantoor inricht, heb je standaard kantoren, een kantine en vergaderruimtes. Maar in de zorg komt er veel meer bij kijken: privacy, ontvangstplekken, spreekkamers en behandelruimtes. Er zijn allerlei verschillende disciplines die niet allemaal hetzelfde zijn.
De zorg is natuurlijk enorm divers, variërend van een tandartspraktijk tot een psychiatrische instelling. Zo'n tandartspraktijk stelt weer andere eisen dan een psychiatrische omgeving.
Aveleijn Borne
Als design & build partner van Aveleijn richten we al jaren voor deze zorgsector in.
Wat zijn de dingen waar jij als ontwerper rekening mee houdt?
Als we het bijvoorbeeld hebben over ouderenzorg, is zo'n gezellig stoeltje van een willekeurig merk vaak niet geschikt. We moeten op allerlei dingen letten: zithoogte, reinigbaarheid, comfort en verplaatsbaarheid. Kan een 90-jarige persoon de stoel gemakkelijk achteruit trekken of kiepert die dan om? Een draaistoel voor een 93-jarige met een slecht oriëntatievermogen? Die zou eruit vliegen!
Bij diverse zorginstelllingen of psychiatrische inrichtingen hebben we het over hufterproof, want het meubilair wordt veel gebruikt. De inrichting kan prikkelarm zijn of juist bomvol prikkels, super klinisch of juist wat warmer en chiquer. Dat hangt helemaal af van de gebruiker, dus daarop baseren we het ontwerp en niet zozeer wat de werknemers willen.
De doelgroep
Rekening houden met de doelgroep is een belangrijk aspect binnen de zorgsector.
Wat maakt het ontwerpen voor de zorg zo leuk?
Je kunt niet lukraak iets kiezen, dat is duidelijk. Als je een entree voor een kantoor creëert, mag het er gewoon leuk uitzien en comfortabel zijn. Maar in de zorg kun je niet zomaar een loungebank neerzetten, want daar komen cliënten niet makkelijk meer uit omhoog.
Ik werk momenteel aan een project, gericht op zorg vanaf 50 jaar. Dan moet je nadenken over de stijl, is het niet te ouderwets en klassiek? Het moet passend zijn voor de jongere doelgroep, maar tegelijkertijd ook die oude dame van 90+ blij maken. Het is een uitdaging om de juiste balans te vinden tussen productkwaliteit, gebruiksgemak en de voorkeuren van de gebruikers. Daar denk ik graag over na. Het moet goed zijn, van hoge kwaliteit en duurzaam.
Je moet ook rekening houden met de beschikbaarheid op lange termijn. Je kunt niet zomaar zeggen: "Sorry, dat stoeltje zit niet meer in onze collectie." Daarnaast moet je nadenken over materialen; bijvoorbeeld, de hoeken van de tafel moeten afgerond zijn. Het is als een soort puzzel en dat vind ik ontzettend leuk. In de zorg zie je vaak stoelen waarbij je de zitting eraf kunt halen, zodat je ze goed kunt schoonmaken.
Een uitdaging
Een goede balans vinden tussen verschillende aspecten maakt het ontwerpen voor de zorgsector zo leuk!
Verschilt het traject bij een zorgproject van andere projecten?
Ja zeker, het programma van eisen is wat meer uitgebreid. Als je te maken hebt met de eindgebruiker dan zijn er echt heel veel eisen waar het interieur aan moet voldoen. Bij een kantoor zijn er ook wel eisen, maar dan gaat het vaak over hoeveel overlegruimtes er moeten zijn en voor hoeveel personen. Voor de zorgsector is het uitzoeken van een stofje veel complexer en je moet veel meer duiken in materie. Dus dat is echt een groot verschil.
Wassink Meppel
Een rustgevende ruimte met warme tinten.
Heb je een mooi voorbeeld van een project?
Bij Kato richten we ons voornamelijk op kantoorpanden, maar af en toe komt er ook een zorgproject of uitvaartcentrum voorbij. Een mooi voorbeeld is uitvaartcentrum Wassink in Meppel. Een project waar ik best trots op ben. Het valt niet helemaal onder zorg, maar ook in die sector zijn er specifieke zaken waar je op moet letten. Het moet echt hufterproof zijn, gemakkelijk schoon te maken, want er komen veel mensen langs.
In een uitvaartcentrum zijn mensen vaak nerveus, en daar probeer ik me dan in te verplaatsen. Als ik ergens kom voor een uitvaart, bedenk ik hoe ik het zelf prettig zou vinden. De familiekamers moeten gewoon perfect zijn, warm en gezellig, niet kil, want mensen voelen zich vaak al ellendig. En ook voor de mensen die op bezoek komen. Ik vind het altijd fijn als ik bij een uitvaart ben en ik moet wachten tot de dienst begint, dat er iets is om naar te kijken, zoals mooi behang of sfeervolle verlichting. Bij Wassink hebben we dat ook doorgevoerd, met hele warme kamers en een rustgevende sfeer.
Kom maar op met dat vraagstuk!
- Informeer nu!