De kijk op evidence based inrichten

Waar staat evidence based inrichten voor?

Evidence based inrichten betekent eigenlijk dat je op basis van onderzoek bepaalde effecten in een ruimte creëert dat past bij de behoeftes van de gebruikers. Psychologen hebben bijvoorbeeld ontdekt dat bepaalde kleuren invloed hebben op ons gedrag. Blauwe en groene kleuren zorgen voor rust, dus die worden vaak gebruikt in kantoorruimtes. Aan de andere kant zijn energieke kleuren zoals oranje en geel meer geschikt voor bijvoorbeeld de kantine. We passen deze kennis toe bij het inrichten.

Er zijn ook andere bewezen aspecten, zowel psychologisch als biologisch, die de reactie van mensen beïnvloeden. Op basis daarvan kunnen we het ontwerp aanpassen. Ik ben zelf veel bezig met dit onderwerp tijdens mijn studie, dus ik werk samen met psychologen en biologen, en dit maakt er deel van uit.

Waarom is de omgeving in een kantoor zo belangrijk?

Een goed voorbeeld is de kantoortuin. Een kantoortuin is een open ruimte waarin meerdere bureaus en werkplekken zijn geplaatst zonder tussenliggende muren of scheidingswanden. Het concept van de kantoortuin is ontstaan met als doel de communicatie en samenwerking tussen medewerkers te bevorderen en een gevoel van openheid en transparantie te creëren.

Een tijdlang was dat heel populair, maar het bleek niet goed te werken. Iedereen raakte afgeleid door al die prikkels. Mensen konden gewoon niet efficiënt werken, en hun prestaties gingen achteruit. Gelukkig heb je nu veel oplossingen die je goed kunt toepassen in een kantoortuin om de productiviteit te verbeteren. Het aspect kleur speelt daarbij een belangrijke rol.

Is de toekomst gericht op evidence based werken?

Ik denk dat steeds meer mensen zich daar nu wel bewust van worden. Enige tijd terug was dit nog niet het geval, kijk maar naar diegene die de kantoortuin heeft bedacht. Hierbij is te weinig onderzoek gedaan naar de effecten van zo’n werkomgeving. Als die persoon had samengewerkt met iemand die gespecialiseerd is in evidence based design, zoals een psycholoog of een neuroloog die het brein bestudeert, dan hadden ze veel meer kunnen experimenteren.

De neuroloog zou dan kunnen kijken naar de hersensignalen en de hoeveelheid prikkels die binnenkomen. Het zou duidelijk zijn geworden dat mensen simpelweg te veel prikkels binnenkrijgen. Mensen beginnen zich er nu wel bewust van te worden, maar dat gebeurt vaak pas nadat gebleken is dat iets niet werkt.

Hoe kijk jij hier als ontwerper naar?

Persoonlijk vind ik dit het belangrijkste uitgangspunt voor een ontwerp. Niet zomaar iets doen wat achteraf niet blijkt te werken. Als ontwerper ga je zelf immers niet in die ruimte werken. Je moet echt goed kunnen nadenken vanuit de gebruiker. Hoe gaan zij daar werken en hoe kun je de ruimte  zo optimaal mogelijk voor hen inrichten. Het is belangrijk om de behoeften en wensen van de gebruikers centraal te stellen bij het ontwerpen.

Zijn die klanten hier zelf ook al bewust van?

Ik werk nog niet zo lang bij Kato dus dat kan ik nog niet goed beoordelen. Op school werk ik ook aan projecten, en de opdrachtgevers zijn voornamelijk projectontwikkelaars. Zij hebben een pand gekocht en willen dat ingericht hebben. Maar een projectontwikkelaar is geen ontwerper, dus die heeft er niet zoveel verstand van. Daar komen wij, de ontwerpers, in beeld. Wij bedenken het voor de eindgebruiker. Alleen de ontwerper is zich daar echt bewust van. We geven dan een presentatie waarin we uitleggen wat evidence based design is en waarom het belangrijk is, en hoe je de gewenste resultaten kunt bereiken.

Klanten zijn zich er vaak nog niet van bewust. Het komt vaak pas ter sprake tijdens gesprekken over de inrichting. Bijvoorbeeld, de klant heeft een open kantoortuin en tijdens het gesprek leg je uit dat er wel bepaalde oplossingen moeten worden toegepast om er een ergonomische werkomgeving van te maken. De reactie is dan vaak: "Ja, dat horen we vaker, dat mensen zich niet goed kunnen concentreren." Maar ze hebben nog niet direct de link gelegd dat het daar aan ligt.

Heb je nog tips voor een evidanced based kantoor?

Het belangrijkste is om rekening te houden met kleurenpsychologie. Het is essentieel om te weten welke kleuren welke effecten hebben. Bijvoorbeeld, groene kleuren worden vooral gebruikt in ziekenhuizen omdat het blijkt dat als je naar groen kijkt, je sneller herstelt. Als je sneller herstelt, heb je minder medicijnen nodig en kun je eerder het ziekenhuis verlaten. Ziekenhuizen zijn hier al wat verder in gevorderd.

Een andere tip is bijvoorbeeld het gebruik van mock-ups of test-fits. Dit zijn kleine ruimtes in kantoren of ziekenhuizen die als voorbeeld worden ontworpen. Als ontwerper weet je niet precies hoe werknemers te werk gaat. Het ontwerp wordt eerst getest voordat het daadwerkelijk wordt uitgevoerd en gebruikt. Dit fenomeen gebeurt wel vaker in ziekenhuizen dan kantoren omdat die nou eenmaal te maken hebben met aanzienlijk hogere budgetten. Bij een kantoor is dit niet altijd haalbaar.